Türkiye’deki İnşaat Müteahhitlerinin Kalitesi Endişe Verici
![](https://haber-marmara.com.tr/wp-content/uploads/2024/02/turkiyedeki-insaat-muteahhitlerinin-kalitesi-endise-verici-EfBRCn3B-780x470.jpg)
CHP Bolu Milletvekili Türker Ateş, “İnşaat müteahhitlerinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ekonomik, mali, mesleki ve teknik yeterliliklerine göre sınıflandırılıp sertifikalandırıldığı sistemdeki şirketlerin dağılımı endişe verici. Sisteme kayıtlı firmalar vasıfsız müteahhitlerden oluşuyor.Deprem riskimiz yüksek kriterler gerektirirken, “Şu anda üst grup şirketlerinin toplamda sadece yüzde 1’lik bir payı var. Üstelik bu şirketler için belirlenen kriterler de tartışmalı. Türkiye yaşadığı büyük deprem acılarına rağmen hâlâ müteahhitlik kalitesini artıramadı” dedi.
CHP Bolu Milletvekili ve Sanayi Komisyonu Üyesi Türker Ateş, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın inşaat müteahhitlerine yönelik yetki belgesine ilişkin yazılı açıklama yaptı. Ateş’in açıklaması şöyle:
“DEPREM RİSKİMİZ YÜKSEK KRİTERLER GEREKTİRİRKEN, ÜST GRUP İNŞAAT MÜTEAHHİT FİRMALARI TOPLAMDA SADECE YÜZDE 1 PAYINA SAHİPTİR”
İnşaat müteahhitlerinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ekonomik, mali, mesleki ve teknik yeterliliklerine göre sınıflandırılıp sertifikalandırıldığı sistemde, firma dağılımı endişe verici. Sisteme kayıtlı firmaların çoğunluğu vasıfsız yüklenicilerden oluşmaktadır. Deprem riskimiz yüksek kriterler gerektirse de, en üst kümedeki şirketler şu anda toplamın yalnızca yüzde 1’lik bir payına sahip. Üstelik bu şirketler için belirlenen kriterler de tartışmalı. Türkiye yaşadığı büyük deprem acısına rağmen müteahhitlik kalitesini hâlâ geliştiremedi.
“SİSTEM 5 YILDIR TAM OLARAK KURULMADI”
Mart 2019’da yayımlanan İnşaat Müteahhitlerinin Sınıflandırılması ve Kayıt Tutulması Hakkında Yönetmelik ile ülkemiz deprem riski kapsamında önemli bir adım atılmıştır. Bu kapsamda inşaat müteahhitlerinin belgelendirildiği ve yetkilendirildiği bir sistemin kurulması hedeflenmiştir. Niteliklerine göre makul sınıflarda olup, tecrübeleri doğrultusunda proje üstlenebilirler. Bu sayede herkes her işi alamayacak ve müteahhitlik kalitesi artacaktı. Ancak aradan geçen 5 yılda sistem tam olarak kurulamadı. Yönetmelik ile oluşturulan İnşaat Müteahhit Bilgi Sistemi’nde (YAMBİS) Eylül 2023 itibarıyla geçici olarak faaliyet gösterenler hariç (bunlar için herhangi bir şart aranmamaktadır) 14 grup altında toplam 148 bin 9 inşaat müteahhitlik şirketi kayıtlıdır. Bunların önemli bir kısmı vasıfsız. Bu şirketlerin yüzde 70’inden fazlası ‘ilk başvuruda iş deneyimi ve işgücü koşullarının aranmadığı’ alt kümede (H Grubu) yer alırken, diğer kümeler F, F1, G, G1 yapıldığında bu oran yüzde 90’ı aşıyor. Asgari deneyimi içerenler dikkate alınır.
“KRİTERLERİ ARTIRMAK VE KALİTEYİ ARTIRMAK ZORUNDAYIZ”
Sektörde ekonomik, mali, mesleki ve teknik yeterlilik kriterleri artırılamadı. A ve B grubunda yer alan şirketlerin sistemdeki oranı ise yüzde 1’de kaldı. Ancak şubenin çatı kuruluşları, deprem riski yüksek bölgelerde A kümesi dışında hiçbir yüklenicinin iş yapmaması gerektiğini vurguladı. Yap-Sat kısmı sürdürülebilir değil ve gerekli kriterleri karşılayamıyor. İlgili yönetmelik, sonuncusu 18 Ocak 2024 tarihinde olmak üzere geçtiğimiz dönemde 7 kez değiştirilerek kriterlerde ve geçiş süreçlerinde revizyonlara yer verdi. Bu bir sistem sorunudur ve ilgili tüm kurum, kuruluş ve aktörlerin kararlılıkla izleyeceği doğru politikalara ihtiyaç vardır. Kriterleri artırmamız, kaliteyi artırmamız lazım.
İNŞAAT MÜTEAHHİT YETKİ BELGESİ Türkiye’deki MÜTEAHHİT FİRMA SAYISI
(13 Eylül 2023 itibarıyla)
A Kümesi 998
KÜME B 410
B1 KÜME 206
CLUSTER C 587
C1 KÜME 379
KÜME D 1046
D1 KÜME 1012
E KÜME 2 bin 867
E1 KÜME 2 bin 861
F KÜME 12 bin 254
F1 KÜME 1 bin 373
G KÜME 12 bin 88
G1 KÜME 3 bin 557
H KÜME 108 bin 371
TOPLAM 148 BİN 9″